Pomidory: uprawa w gruncie w lipcu — co robić, żeby ograniczyć zwijanie liści i choroby

Anna Weręda
19 lipca 2026 · 7 min czytania

W lipcu pomidory w moim ogrodzie pod Grodziskiem Mazowieckim potrafią wyglądać inaczej z jednego wieczoru na następny. Najczęściej kłopot robią wtedy upały, nierówne podlewanie, zagęszczone krzaki i liście długo mokre po deszczu. Poniżej spisuję, co robię na swoich 60 m² warzywnika, żeby krzaki miały przewiew, spokojną wilgotność i mniej okazji do chorób.

Pomidory uprawa w gruncie w lipcu — od czego zacząć

W lipcu oglądam każdą roślinę od dołu do góry. Sprawdzam, czy pod krzakiem nie leżą chore liście, czy pędy nie wyłamują się pod ciężarem owoców i czy ziemia nie jest przesuszona na głębokości ok. 5 cm. Nie zaczynam od oprysku. Najpierw poprawiam warunki, bo przesuszona bryła korzeniowa i brak przewiewu potrafią „robić” choroby i stres same w sobie.

Pomidory prowadzę przy podporach. Pędy podwiązuję luźno, pętlą, zwykle co 25–35 cm, a pod cięższymi gronami daję dodatkowe podparcie. Sznurek nie może wrzynać się w łodygę. Zostawiam luz „na grubość palca”, bo w lipcu roślina szybko przyrasta.

U odmian wysokich usuwam wilki (boczne pędy z kątów liści), gdy mają ok. 3–8 cm. Wyłamuję je rano, gdy roślina jest jędrna — rana zwykle zdąży przeschnąć. Większe pędy wycinam czystym sekatorem. Nie ogołacam krzaka do gołej łodygi: liście nad gronami są potrzebne roślinie do zasilania owoców, a zbyt mocne cięcie zwiększa ryzyko poparzeń słonecznych.

Liście dotykające ziemi usuwam, szczególnie jeśli są żółte, poplamione albo długo mokre po deszczu. Przy zdrowym krzaku robię to stopniowo: podczas jednej kontroli najwyżej kilka liści, zamiast obcinać połowę rośliny naraz. Nad pierwszym gronem zostawiam przewiewny, zdrowy dół — ale nie ma sensu usuwać wszystkich dolnych liści tylko dlatego, że „jest lipiec”.

Podlewanie bez huśtawki wilgotności

W czasie upałów najczęściej widać ten sam błąd: kilka dni sucho, a potem szybkie „ratowanie” kubkiem wody na krzak. Pomidor potrzebuje wtedy głębszego podlania, a nie tylko zwilżenia wierzchu.

W mojej gliniastej ziemi podlewam rano, kierując wodę na ziemię przy łodydze, nie na liście. Na lekkiej, piaszczystej glebie zwykle trzeba podlewać częściej, ale mniejszymi porcjami.

Gdy jest powyżej ok. 28–30°C, sprawdzam wilgotność częściej (nawet codziennie), ale podlewam dopiero wtedy, gdy na głębokości ok. 5–7 cm ziemia jest wyraźnie sucha. Pod dużym krzakiem zaczynam od ok. 10 l wody, a przy bardzo suchej glebie rozkładam podlewanie na dwa etapy w odstępie 20–30 minut — woda ma wtedy szansę wsiąknąć, zamiast spływać bokiem. Konkret zawsze dopasowuję do gleby, wielkości rośliny, deszczu i tego, jak gruba jest ściółka.

Nie leję też lodowatej wody prosto na rozgrzaną ziemię. Woda odstana z beczki jest ok, ale beczka pod przykryciem, żeby nie wpadały do niej liście i owady. Podlewanie wieczorem zostawiam na sytuacje, gdy roślina wyraźnie więdnie po całym dniu — bo po takim podlewaniu liście i okoliczne tkanki mogą dłużej być wilgotne, co sprzyja chorobom.

Po podlaniu nie ruszam głęboko ziemi przy łodydze. Korzenie pomidora są dość płytkie, łatwo je uszkodzić. Jeśli powierzchnia zaskorupiała się po deszczu lub podlaniu, spulchniam jedynie górne 2–3 cm między roślinami, najlepiej po lekkim przesuszeniu wierzchu.

Zwijanie liści pomidorów w upałach — kiedy to stres, a kiedy sygnał alarmowy

Liście zwinięte do góry (czasem wyglądają jak rurka) bardzo często są reakcją na upał, suche powietrze, ograniczone korzenie albo zbyt mocne cięcie. Jeśli liście nadal są zielone, a nowe przyrosty wyglądają normalnie, najpierw stabilizuję podlewanie i chronię glebę ściółką. Nie zrywam od razu całych liści.

Ściółkę rozkładam na wilgotnej, odchwaszczonej ziemi, ale odsuwam ją 5–10 cm od łodygi. Warstwa 5–8 cm ze słomy, suchej trawy bez nasion lub dojrzałego kompostu ogranicza nagrzewanie podłoża i parowanie. Świeżo skoszonej, grubej warstwy trawy nie kładę przy pomidorach — łatwo się grzeje i może zacząć gnić.

Niepokojące jest zwijanie połączone z mozaiką na liściach, wyraźnym karłowaceniem, deformacjami młodych przyrostów, brązowieniem nerwów albo nagłym więdnięciem mimo wilgotnej ziemi. W takich sytuacjach nie biorę rośliny „na kompost po czasie” i nie robię z niej sadzonek. Oznaczam ją, ograniczam dotykanie, myję ręce i narzędzia. Gdy podejrzewam chorobę wirusową, korzystam z konsultacji i porównuję objawy ze zdjęciami. Zwijanie może mieć kilka przyczyn, więc sam wygląd liści nie wystarczy do pewnej diagnozy.

Jeśli liście zwijają się wyraźnie po oprysku lub nawożeniu, może chodzić o uszkodzenie preparatem. Wtedy nie dokładam kolejnych środków „na próbę” — tylko dbam o równą wilgotność i obserwuję nowe przyrosty. Stare zmiany zwykle się nie „odkręcą”, więc oceniam głównie liście, które rosną po zdarzeniu.

Jak ograniczyć choroby pomidorów latem

W lipcu choroby najszybciej rozchodzą się przy deszczach i nocnych spadkach temperatury, gdy liście długo utrzymują wilgoć. Dlatego codziennie sprawdzam spód liści oraz okolice gron.

Pojedynczy stary, żółty liść usuwa się do odpadów bio zgodnie z lokalnymi zasadami, a liści z wyraźnymi plamami nie wrzucam do kompostu. Dojrzałe objawy wyglądają różnie:

• Plamy zarazy ziemniaczanej bywają nieregularne, szarozielone lub brunatne i szybko się powiększają — często obejmują też łodygi i owoce.
• Szare, wodniste plamy po dłuższych opadach mogą pasować do szarej pleśni.
• Drobne plamki z żółtą obwódką mogą mieć podłoże grzybowe lub bakteryjne.

Nie rozstrzygam „na ślepo” po jednym zdjęciu — usuwam podejrzane fragmenty szybko, zwłaszcza przy suchej pogodzie, a potem obserwuję rozwój w czasie.

Sekator przecieram środkiem dezynfekującym po pracy z rośliną wyraźnie chorą i myję narzędzia przed odłożeniem. Nie przechodzę mokrymi rękami od krzaka do krzaka. Chore liście wkładam od razu do wiadra, zamiast zostawiać je na ścieżce.

Zbyt gęste krzaki przerzedzam ostrożnie: głównie przez usuwanie wybranych liści i wilków. Nie wycinam całych zdrowych partii wyłącznie „dla przewiewu”. W praktyce chodzi o to, żeby dało się przejść między roślinami i obejrzeć łodygi, a liście nie tworzyły zwartej, długo mokrej ściany.

Jeśli korzystam ze środka ochrony roślin, wybieram preparat dopuszczony do pomidorów i do rozpoznanej choroby. Dawkę, liczbę zabiegów i okres karencji biorę z etykiety. Nie mieszam kilku preparatów na własną rękę i nie opryskuję w pełnym słońcu ani przy silnym wietrze. Oprysk profilaktyczny nie zastępuje dobrego prowadzenia, przewiewu i podlewania ziemi zamiast liści.

Nawożenie i owoce w lipcu

Jeżeli liście są zielone, roślina kwitnie, a owoce przyrastają, nie dokarmiam „bo jest lipiec”. Nadmiar azotu daje miękkie, bujne pędy i więcej liści, a nie zawsze przekłada się na plon.

Nawożę zgodnie z wymaganiami odmiany i instrukcją na opakowaniu — zawsze na wilgotną ziemię.

Przy niedoborach nie zgaduję po jednym żółtym liściu. Starszy liść żółknący od dołu może oznaczać naturalne starzenie, przesuszenie albo problem z korzeniami. Żółknięcie między nerwami, zahamowanie wzrostu i deformacje mają różne przyczyny, więc najpierw sprawdzam: wilgotność, pH podłoża, korzenie (jeśli coś odsłonięte) i to, co było wcześniej z nawożeniem.

Pod koniec lipca u odmian wysokich usuwam kwiatostany, które nie zdążą zawiązać i dorosnąć przed jesiennym ochłodzeniem. Nie robię tego „na jedną datę dla wszystkich”. Biorę pod uwagę termin dojrzewania, liczbę już zawiązanych gron i kondycję rośliny. Pędy nie są wtedy ogołocone z liści — zostawiam liście potrzebne do zasilania dojrzewających owoców.

Z mojej spiżarni

W zeszłym roku po pierwszej fali upałów część liści na moich pomidorach zwinęła się tak mocno, że chciałam od razu wszystko obciąć. Wojtek zatrzymał mnie przy grządce i razem sprawdziliśmy ziemię. Była sucha głębiej niż na szerokość dłoni, choć powierzchnia wyglądała na wilgotną po krótkim podlewaniu wieczorem. Od tamtej pory mam prostą zasadę: najpierw palec albo mała łopatka i kontrola podłoża, dopiero potem sekator.

Ściółkę dokładam po podlaniu, a nie na suchą skorupę. Przy wysokich odmianach zostawiam miejsce przy podporach, bo w lipcu łatwiej zauważyć plamę na liściu, gdy nie trzeba się przeciskać przez gęstwinę. Do podlewania nie dodaję domowych mieszanek „z kuchni”. Gnojówki i inne nawozy stosuję tylko wtedy, gdy znam ich stężenie — przypalone korzenie po zbyt mocnym roztworze odrastają długo, a czasem wcale.

Anna Weręda

Od kilkunastu lat prowadzę dom z ogrodem pod miastem. Piszę o tym, co sama sadzę, zbieram i przetwarzam — bez teorii z podręczników, za to z błotem za paznokciami. Najbardziej lubię kwiecień, słoiki w spiżarni i poranki na werandzie.